radyolar gibi ses algılayıcı sistemler teknoloji geliştikçe küçülmekte
ve içlerin- deki elektronik parçalar azalmaktadır. Aslında güvenin
kulak yapısına bakılacak olursa yapılan işin sanıldığı kadar basit
ve ilkel olmadığı da görülecektir:
Bir güvenin kulakları göğsünün arka kısmında yan taraflarında
bulunur. Kulak, esas olarak böceğin göğüs ve karnını ayıran dar
bir geçide yerleştirilmiştir. Kulaklar dışarıdan bakan biri için
küçük bir oyuk gibi gözükebilir. Bu oyuğun içinde şeffaf bir kulak
zarı vardır.
Geçidin orta kulak adlandırılan kısmında yer alan zarın hemen
arkasında bir hava kesesi bulunur; duyu organın sinirsel öğelerini
içeren ince bir sıra doku, hava kesesini boydan boya geçerek kulak
zarın-
| |
|
|
ın ortasından iskelet desteğine kadar uza- nır. Bu sıra üzerinde
A hücresi olarak adlandırılan iki işitme hücresi, yer alır. Bu iki
hücreye bitişik olan ve B hücresi olarak adlandırılan, sesle doğrudan
ilişkili olmayan üçüncü bir hücre mevcuttur.
Her A hücresi, bir ucu dışarı kulak zarına doğru, diğer ucu
da içeri iskelet desteğine doğru uzanan birer sinir lifi gönderir.
Güvenin algıladığı yüksek frekanslı seslerle ilgili tüm bilgiler
A1 ve A2 olarak adlandırılan bu iki A lifinin üzerinden merkezi
sinir sistemine iletilir. Her iki A lifi de büyük B hücresinin
çok yakınından geçer. B hücresinin de bir sinir lifi vardır ve
kısa bir mesafe sonra üç lif olarak birleşir. Birleşen üç lif,
orta kulak siniri olarak güvenin merkezi sinir sisteminin içine
doğru devam eder.
Sinir liflerindeki elektriksel sinyalleri 1 voltun binde bir-ikisi
kadardır. Güvenin A liflerindeki sinyaller, duyu hücrelerinden
merkezi sinir sistemine saniyenin binde ikisinden daha kısa
bir sürede ulaşırlar.
Bu sinirler, yarasaların yaydığı ses dalgalarını algılayabilecek
bir kapasite- dedirler. Ayrıca bu dalgalar arasındaki sessizlik
süresindeki değişimleri ve dalga- ların büyüklüklerini tespit
etme konusunda
|
|
|
|
son derece hassastırlar.
Bir güvenin kulağı yarasanın çığlığı tarafından uyarıldığı zaman
A hücresi derhal faaliyete geçer. Uyarı şiddetlendikçe sinirdeki
elektrik sinyallerinde de değişimler görülür. İlk önce, sinyallerin
büyüklükleri artar, ikinci olarak sinyallerin arasındaki zaman aralığı
azalır. A1 lifi, ses algılama konusunda A2 lifinden daha hassastır
(20 desibel kadar). Güve Liflerlerdeki tüm bu özellikler sayesinde,
Bir güvenin kulağı yarasanın çığlığı tarafından uyarıldığı zaman
A hücresi derhal faaliyete geçer. Uyarı şiddetlendikçe sinirdeki
elektrik sinyallerinde de değişimler görülür. İlk önce, sinyallerin
büyüklükleri artar, ikinci olarak sinyallerin
|
|
|