Köpekbalıklarının, öyle mükemmel bir yaratılışları vardır ki,
sudaki tüm titreşimleri ve kokuları, suyun ısısındaki değişimleri,
tuzluluk oranını ve özellikle de hareket halindeki hayvanların
yol açtığı elektrik alanındaki en küçük değişiklikleri bile hissedebilirler.1
Peki ama nasıl?
Canlılar ısı dışında elektrikte yayarlar. Tüm canlılar gibi
bizde elektrik yayarız. Her düşüncemiz, her küçük hareketimiz
minik akımlardan oluşan elektrik fırtınalarına neden olur. Karada
yaşayan bir canlının bu akımları hissetmesi zordur çünkü hava
bir yalıtkan görevi görür. Ancak suyun içerisinde durum farklıdır
elektrik doğal bir iletken olan suyun içerisine akar. Dolayısı
ile bu elektriği hissedebilen bir canlı son derce gelişmiş bir
duyuya sahip olmuş olur.
Vücuttan yayılan elektriği hisse- debilirler. Köpek balıklarının
vücutlarında, içi jöle dolu çok sayıda oluk mevcuttur. Bu oluklar
sıklıkla köpekbalığının kafasında yerleştirilmiş olmasına karşın,
balığın tüm vücudu boyunca da dağılmıştır. Lorenzini
| |
|
|
ampülü olarak adlandırılan bu yapılar mükemmel birer elektrik
algılayıcılarıdır. Köpek balıkları ve vatozlar bu algılayı- cılarını
kullanarak avlarını bulurlar. Algı- layıcılar o kadar hassastırlar
ki bir voltun 20 milyarda biri büyüklüğünde akımları hissedebilirler.
Bu birbirinden 3000 kilo- metre uzaklıkta duran iki adet 1.5 voltluk
kalem pil arasındaki voltajı hissetmeye benzetilebilir. İnsan
vücudunun elektrik akımlarına nasıl tepki verirler peki? Biz yüzerken
derimiz büyük bir izolasyon bandı görevi görür ve vücudumuzdaki
elektrik akımının büyük bir kısmının sızmasını engeller. Ancak
vücudun dış dünyaya açıldığı her noktadan 1/10.000.000 ve 1/100.000.000
volt büyüklüklerinde alanlar
|
|
|
|
yaratarak dışarıya akar. Ancak bu elektrik alanı o kadar hızlı
dağılır ki köpekbalığının bunları hissedebilmesi için 1 metreden
daha yakın olması gerekmektedir. Ancak eğer yaralanacak olursak,
izolasyon bandı olan derideki zedelenme elektriğin suya akmasına
izin verir ve köpek balığının avın yerini tam olarak belirlemesini
sağlar . 2
[1]
Marie-Sophie Germain, Science et Vie, No:966, Mart 1998,
ss.85-89
[2]
Supernatural, The Unsee Powers of Animals, John Downer,
Published by BBC Worldwide Ltd., London 199, s. 17.
|
|
|
